فصل ششم: خلاصه و نتیجه­گیری

  6-1- مقدمه

  تا کنون تحقیقات وسیعی در ارتباط با مدل­های مکانیابی تسهیلات و مکانیابی مراکز توزیع در زنجیره تأمین انجام شده است. در بسیاری از این تحقیقات مهم‏ترین شاخص ارزیابی، هزینه بوده است. حال آن که در دنیای واقعی و هم‏چنین از نظر منطقی، در نظر گرفتن تنها هزینه به عنوان شاخص تصمیم­گیری کافی نیست. این در حالی است که در بسیاری از مواقع نظرات تصمیم­گیرندگان جهت ساده­سازی مدل­ها در نظر گرفته نمی­شود. این نظرات اکثرا کیفی بوده و در تعیین مکان تسهیلات و تخصیص آن­ها به مشتریان بسیار تاثیر گذار است و گاهی می­تواند به شدت جواب­های مدل­ها را دگرگون نماید. این­گونه ساده­سازی­ها سبب شده است تا قابلیت کاربرد مدل­های مکانیابی تسهیلات به شدت کاهش یابد. از سوی دیگر، روش­ها و تکنیک­هایی که تا به امروز برای مد نظر قرار دادن نظرات تصمیم­گیرندگان به کار رفته است، کافی نبوده و اصولا در برخی مواقع (مثلا در تصمیم­گیری همزمان برای مکانیابی تسهیلات و تخصیص آن­ها به مشتریان) ناتوان­اند. لذا در این پایان­نامه ما چگونگی وارد نمودن نظرات کیفی تصمیم­گیرندگان در یک مدل تصمیم­گیری مکانیابی تسهیلات به منظور افزایش قابلیت کاربرد مدل­های تحقیق در عملیاتی را مد نظر قرار داده­ایم. نتایج نشان­دهنده این حقیقت است که جواب­های حاصل در حالتی که از نظرات تصمیم­گیرندگان برای سادگی مدل­ها استفاده می­نماییم با زمانی که آن­ها را با استفاده از تابع هدف مطلوبیت وارد مدل کمی می­نماییم، تفاوت­ چشمگیری خواهند داشت.

  6-2- دستاوردهای تحقیق

  برای دستیابی به اهداف این تحقیق، یک الگوریتم 9 مرحله­ای را ارائه نمودیم. به واسطه انجام این تحقیق و هم‏چنین توسعه این الگوریتم دستاوردهای زیر حاصل گردیدند:

  1.کشف یک حوزه تحقیقاتی جدید: اگر چه در مقالات و گزارشات علمی مختلف اهمیت مد نظر قرار دادن جنبه­های کیفی تصمیم­گیری در مکانیابی تسهیلات به صورت کوتاه و گذرا اشاره شده بودند، اما هیچ یک از آن­ها تا به حال به طور جدی و با محوریت موضوع جنبه­های کیفی تصمیم­گیری در این حوزه، بحث نکرده است. از این نظر شاید بتوان این پایان­نامه را به نقطۀ شروعی در مد نظر قرار دادن جنبه­های کیفی در مکانیابی تسهیلات قلمداد نمود.

  2.لحاظ نمودن نظرات تصمیم­گیرندگان امری ضروری است: نقش و اهمیت نظرات تصمیم­گیرندگان در تصمیم­گیری­های مربوط به مکانیابی تسهیلات بر هیچ کس پوشیده نبوده و نیست، اما عزم جدی در وارد نمودن نظرات کیفی ایشان در مدل­های مختلف، تا به امروز، تنها محدود به متدولوژی­های انتخاب بوده است در حالی که این متدولوژی­ها دارای محدودیت­های بسیاری می­باشند. این تحقیق گواه این موضوع است که می­توان روش­ها و متدولوژی­های جدیدی را برای وارد نمودن نظرات تصمیم­گیرندگان با مبنای علمی قوی­تر مورد بررسی قرار داد.

  3.الگوریتم 9 مرحله­ای منعطف برای کمی­سازی و وارد نمودن نظرات کیفی تصمیم­گیرندگان در مدل: در این تحقیق و برای مواجه با مسأله طرح شده، الگوریتمی ارائه شد که به واسطۀ آن می­توان تقریبا تمامی مدل­های موجود و مبتنی بر مفاهیم تحقیق در عملیات در ادبیات مکانیابی را به دنیای واقعی نزدیک­تر نمود. این اقدام توسط روشی مبتنی بر تئوری مجموعه­های فازی انجام شده و در نهایت با استفاده از یک منطق مطلوبیت، تابع هدفی تحت عنوان تابع هدف مطلوبیت ایجاد شده است.

  4.ایجاد روشی برای تحلیل حساسیت و تولید جواب­های بیشتر برای مدل: در انتهای این مدل روشی ارائه شده است که یک سیستم پشتیبان تصمیم را در اختیار تصمیم­گیرندگان قرار می­دهد. بنابراین و با استفاده از نمودار خروجی، امکان تست جواب­های مختلف برای تصمیم­گیر فراهم خواهد شد.

  5.واقعی­تر نمودن و افزایش قابلیت کاربرد مدل­ها در مسأله مکانیابی: جواب یا جواب­هایی که در انتهای الگوریتم این تحقیق به دست می­آید، جواب­هایی هستند که نظرات کیفی تصمیم­گیرندگان در آن­ها لحاظ شده است. بنابراین نتایج در برگیرنده واقعیت­های بیشتری بوده و از این جهت مدل ایجاده شده توسط این الگوریتم، نسبت به مدل­هایی که داده­های Subjective را در نظر نمی­گیرند، واقعی­تر است. علاوه بر این­، مدل­های تصمیم­گیری چندهدفه ذاتا به واقعی­تر شدن مدل­ها کمک می­کند.

  6-3- پیشنهادات برای تحقیقات آتی

  همانگونه که در بندهای گذشته نیز به صورت ضمنی اشاره شده موارد زیر را می­توان به عنوان پیشنهادات تحقیقات آتی مد نظر قرار داد:

  توسعه مدل­هایی برای مسأله مکانیابی مراکز توزیع به عنوان فصل مشترک دو حوزه تحقیقاتیِ بسیار جذابِ مدیریت زنجیره تأمین و مکانیابی تسهیلات، می­تواند به عنوان یکی از مهم‏ترین محورها برای تحقیقات آتی در این حوزه مطرح شود. دامنه این مدل­ها محدودیت چندانی نداشته و توجه به این حوزه مهم‏تر از نوع مدل است.

  انجام تحقیقاتی که در این حوزه به بررسی مسائل دنیای واقعی می­پردازند، نیز از جمله مهم‏ترین این تحقیقات محسوب می­شود. چرا که افزایش قابلیت کاربرد مدل­های مکانیابی تسهیلات همواره محلی برای بحث بوده است. چرا که امروزه، تصمیم­گیری­های مکانیابی تسهیلات، به عنوان تصمیمات راهبردی محسوب می­شوند و در صورت اتخاذ تصمیمات سطحی و یا صرفنظر کردن از داده­های بیشمار تاثیرگذار بر این تصمیم­گیری-که بسیاری از مهم‏ترین این داده­ها، داده­های Subjective می­باشند-سازمان هزینه­های گزافی را بالاجبار باید تا سال­های زیادی بپردازد. این موضوع بیانگر اهمیت آن است که تا حد امکان کلیه داده­های تاثیرگذار وارد مدل­ها شوند.

  شاید با توجه به بند قبل این موضوع استنتاج شود که تنها داده­های Subjective در مدل­ها وجود نداشته و از آن­ها صرفنظر شده است. اما واقعی­سازی مدل­ها با در نظر گرفتن داده­های Objective نیز همچنان مستعد توسعه بوده و از جمله حوزه­های تحقیقاتی مطرح می­تواند مد نظر قرار گیرد. چند سطحی نمودن و یا در نظر گرفتن شرایط احتمالی در پارامترها از جمله این موارد محسوب می­شوند.

  به عقیده بسیاری از محققان حوزه مکانیابی تسهیلات، این مسأله ماهیتا یک مسأله چندهدفه است. فلذا توسعۀ مدل­های چندهدفه که سعی در واقعی­تر کردن مدل­ها دارند، حائز اهمیت بسیار بالایی می­باشد. این بیان و تحلیل، منحصر به مکانیابی تسهیلات نبوده و کلیه مسائل در فضای کاربردی و پژوهشی می­تواند برای بسیاری از محققان، از این دریچه، جذاب بوده و محلی برای تامل بیشتر باشد.

  مسلما وارد نمودن داده­های Subjective در مدل­های تصمیم­گیری مکانیابی تسهیلات منحصر به الگوریتم 9 مرحله­ای ارائه شده در این پایان­نامه نبوده و توسعه الگوریتم­های جدید در این مقوله بسیار حائز اهمیت خواهد بود.

  6-4- و سخن آخر

  و سخن آخر این­که، هر چند در این پایان­نامه سعی بر آن بود تا مسأله­ای از دنیای علم را مورد بررسی قرار داده و روشی را مبتنی بر یک تحقیق علمی، برای حل آن پیشنهاد نماییم، اما هر تحقیق با تمام نقاط قوت و ضعف خود، پایه و اساس تحقیقاتی دیگر و مسلما قوی­تر باشد، چرا که اگر این طور نبود، امروزه تحقیقات دیگر معنایی نداشت. اما با این وجود، فرآیند طی شده برای انجام این تحقیق و مستند نمودن گزارش مربوط به آن، فرآیندی است که در لحظه به لحظۀ آن یادگیری و ارتقاء و کمال نهفته شده است و از این منظر، سرانجام آن برای محقق توشه­ای است ابدی، چرا که در گوشه­ای از دریای گمراهی، مجالی را برای متعالی­تر دیدین و آغازی دوباره یافته است. امید است که این سرانجام در روز واپسین نیز مُهری بر افتخاراتمان باشد.

  (چهارم دی­ماه سال 1387 خورشیدی، ساعت 00:30)

 

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35